Voor de leerkracht
Leerdoelen
Na deze les kunnen de leerlingen:
- De leerling rekent decimale graden om naar graden, minuten en seconden en omgekeerd.
- De leerling gebruikt breedte- en lengtegraden om de route op een kaart te vinden.
Voorbereiding
Benodigdheden
- Pen of potlood
- Tablet/computer
Materialen voor de leerkracht
Materialen voor de leerlingen
- 1 Ari per groepje
- 1 werkkaart per leerling
- 1 apparaat met toegang tot Google Earth per groepje
- 1 pen of potlood per leerling
Lesverloop
-
Stap 1: Begrippen
Breedtegraad – de hoekafstand ten noorden of zuiden van de evenaar
Opmerking: op een kaart geven breedtecirkels de breedtegraden aan.
Lengtegraad – de hoekafstand ten oosten of westen van de nulmeridiaan
Opmerking: op een kaart geven meridianen de lengtegraden aan.
Hoofdwindrichtingen – de vier belangrijkste windrichtingen: noord, zuid, oost en west
-
Stap 2: Introductie
De app instellen: Help leerlingen Ari aan te zetten en door de appmappen te bladeren tot ze Toolkit vinden.
- Open de Compass-app in Toolkit. Laat leerlingen On a Map kiezen zodra het scherm Compass Mode verschijnt.
- Ga naar Google Earth. Zet daar het lijnenraster op de wereldkaart aan om de breedte- en lengtegraden te bekijken.
- Vraag aan de klas: ‘Welke lijnen geven de breedtegraden aan?’
- Benoem na het aanwijzen van de breedtegraden ook de windrichtingen die daarbij horen.
- Vraag: ‘Welke lijnen geven de lengtegraden aan?’
- Benoem de windrichtingen die bij de lengtegraden horen.
- Zoek samen met de klas de breedte- en lengtegraad van de school op in Google Earth. Ga naar de juiste rasterlijnen en zoom in om de locatie nauwkeuriger te bepalen.
- Zoek de breedte- en lengtegraad van nog een locatie op in Google Earth. Als leerlingen een eigen apparaat beschikbaar hebben, kunnen ze zelf in Google Earth zoeken.
-
Activiteit 1
Stap 3: Activiteit 1 – De geografie van beroemde routes
- Verdeel de leerlingen in groepjes van 2–3 en geef elk groepje één Ari.
- Laat leerlingen Ari op het kompas naast de kaart van route 1 leggen. Deze staat bij activiteit 1 op de werkkaart.
- Door op het scherm te tikken, kunnen leerlingen het geografische noorden op Ari uitlijnen met het noorden op de werkkaart.
- Laat leerlingen Ari na het uitlijnen op de locatie Start zetten, zonder de noordrichting te veranderen. Ze gebruiken het kompas op Ari om te bepalen in welke richting de punten A en B liggen ten opzichte van Start.
- Vervolgens verplaatsen ze Ari naar de locatie Einde. Daar bepalen ze in welke richting de punten C en D liggen.
- Nadat leerlingen de richtingen voor route 1 hebben bepaald, herhalen ze de werkwijze voor de punten A, B, C en D van route 2 en route 3.
-
Activiteit 2
Stap 4: Activiteit 2 – Van decimale graden naar graden, minuten en seconden
- Bespreek met de klas dat het gehele deel het aantal graden vormt. Vermenigvuldig het decimale deel met 60 om het aantal minuten te berekenen.
- Vermenigvuldig het overgebleven decimale deel nogmaals met 60 om het aantal seconden te berekenen. Als er dan nog een decimaal deel overblijft, rond je af op het dichtstbijzijnde gehele getal.
- Met deze rekenmethode berekenen leerlingen de graden, minuten en seconden van de begin- en eindlocatie van elke route. De begin- en eindlocaties zijn gegeven in decimale graden.
-
Activiteit 3
Stap 5: Activiteit 3 – Welke beroemde route is het?
Laat leerlingen voor activiteit 3 samen met hun groepsgenoten teruggaan naar Google Earth. Ze gebruiken de berekende breedte- en lengtegraden om de locaties van hun routes nauwkeurig op te zoeken. Voer de berekende graden, minuten en seconden in met windrichtingsletters, zonder mintekens. Gebruik in Google Earth S voor Z en E voor O; N en W blijven gelijk.
- Zodra ze het gebied ongeveer hebben gevonden, gebruiken ze de kaarten met geografische kenmerken uit activiteit 1 om belangrijke herkenningspunten en beroemde routes in het gebied te vinden.
- Laat de groepjes de informatie noteren zodra ze een herkenningspunt hebben gevonden.
-
Evaluatie
Stap 6: Evaluatie: afsluitkaartje
(De vragen van het afsluitkaartje staan op de laatste pagina van de werkkaart.)
- Gebruik de volgende vragen om leerlingen te laten reflecteren en met elkaar in gesprek te laten gaan. Loop rond terwijl leerlingen eerst hun antwoorden op het afsluitkaartje schrijven en die daarna met een medeleerling bespreken:
- Reken de volgende coördinaat om van graden, minuten en seconden naar decimale graden: 48°35’30” N 108°00’15” W.
- Markeer deze locatie in Google Earth en leg uit hoe de breedte- en lengtegraad de positie op de kaart aangeven.
Voor de leerlingen
Ontdek de route
Gebruik Ari en Google Earth om beroemde routes te onderzoeken. Je zoekt locaties op met breedte- en lengtegraden en rekent coördinaten om.
Je hebt nodig
- Ari
- Werkkaart
- Apparaat met Google Earth
- Pen of potlood
Zo ga je te werk
Stap 1: Bekijk de begrippen
De breedtegraad is de hoekafstand ten noorden of zuiden van de evenaar. De lengtegraad is de hoekafstand ten oosten of westen van de nulmeridiaan. Op een kaart geven breedtecirkels de breedtegraden aan en meridianen de lengtegraden. De hoofdwindrichtingen zijn noord, zuid, oost en west.
Stap 2: Stel Ari en de app in
Zet Ari aan en open de Compass-app in Toolkit. Kies On a Map. Open Google Earth en zet het lijnenraster aan. Zoek de breedte- en lengtegraad van je school op. Zoom in om de plek nauwkeurig te vinden. Zoek daarna nog een locatie.
Stap 3: Zoek de richtingen van route 1
Werk in een groepje van 2–3. Leg Ari op het kompas naast route 1 op de werkkaart. Tik op het scherm om het geografische noorden van Ari gelijk te zetten met het noorden op de werkkaart. Zet Ari daarna op Start, zonder de noordrichting te veranderen. Gebruik het kompas om te bepalen in welke richting A en B liggen. Zet Ari op Einde en bepaal de richting van C en D.
Stap 4: Herhaal voor route 2 en 3
Bepaal op dezelfde manier de richtingen van A, B, C en D voor route 2 en route 3.
Stap 5: Reken de coördinaten om
Het hele deel van een decimale graad is het aantal graden. Vermenigvuldig het decimale deel met 60 om de minuten te vinden. Vermenigvuldig het overgebleven decimale deel met 60 om de seconden te vinden. Rond de seconden af op het dichtstbijzijnde hele getal. Reken zo de begin- en eindlocatie van elke route om.
Stap 6: Zoek de routes in Google Earth
Zoek met je groepje in Google Earth de locaties op met de berekende breedte- en lengtegraden. Voer de berekende graden, minuten en seconden in met windrichtingsletters, zonder mintekens. Gebruik in Google Earth S voor Z en E voor O; N en W blijven gelijk. Gebruik daarna Google Earth om herkenningspunten en beroemde routes te vinden. Noteer de informatie zodra je een herkenningspunt vindt.
Stap 7: Maak het afsluitkaartje
Reken de coördinaat 48°35’30” N 108°00’15” W om naar decimale graden. Zoek de locatie op in Google Earth en markeer die. Leg uit hoe de breedte- en lengtegraad de plek op de kaart aangeven. Schrijf je antwoorden op de laatste pagina van de werkkaart en bespreek ze met een medeleerling.
Werkkaarten
De werkkaarten zitten in de PDF van deze les. Print ze op 100% (werkelijke grootte), niet op “passend maken”: dan rijdt Ozobot precies over de lijnen.
-
Werkkaart 1
-
Werkkaart 2
-
Werkkaart 3
-
Werkkaart 4
-
Werkkaart 5
-
Werkkaart 6
-
Antwoordblad 1
-
Antwoordblad 2
-
Antwoordblad 3
-
Antwoordblad 4
-
Antwoordblad 5
-
Antwoordblad 6
Download de les met alle werkkaarten (PDF) (opent in een nieuw tabblad)
Video
SLO-leerdoelen
Met deze les werk je aan de volgende leerdoelen voor digitale geletterdheid (computational thinking) van SLO:
- 2.1 Verzamelen van bruikbare gegevens uit een gegevensverzameling. Gegevens verzamelen
- 7.1 Uitvoeren van een taak door stap voor stap een reeks handelingen uit te voeren. Algoritmes en procedures




