Voor de leerkracht
Leerdoelen
Na deze les kunnen de leerlingen:
- De leerling kan uitleggen wat de begrippen meten en lengte betekenen.
- De leerling kan de afstand tot voorwerpen meten met bijzondere meetinstrumenten en de Distance-app van Ari.
Voorbereiding
Benodigdheden
- Potlood
- Tafels en een muur
Materialen voor de leerkracht
Materialen voor de leerlingen
- 1 Ari per groepje
- 1 werkkaart per leerling
- 1 pen of potlood per leerling
Lesverloop
-
Stap 1: Voorbereiding
Controleer vóór de les of je de Distance-app op centimeters kunt instellen. Stel dit zo mogelijk in. Kan dat niet, reken dan als leerkracht de afgelezen waarden om naar centimeters: 1 inch is 2,54 cm. Zorg dat de werkkaart aansluit bij het noteren van de meetwaarden in centimeters. Print voor elke leerling de werkkaart. Bekijk de video om te leren hoe je de Distance-app en de looptijdsensor gebruikt. De video begeleidt leerlingen niet stap voor stap door deze specifieke les.
Zet een aantal leerlingtafels naast elkaar met de voorkant naar een muur. Laat tussen de tafels en de muur ongeveer 90 cm of minder ruimte vrij. Zorg dat leerlingen rond de tafels kunnen bewegen om verschillende ‘meetinstrumenten’ te gebruiken.
Begrippen
Meten – uitzoeken hoe groot, lang, zwaar of vol iets is. We meten bijvoorbeeld hoe lang we zijn, hoeveel iets weegt of hoe lang een stukje touw is.
Lengte – hoe lang iets is van het ene uiteinde tot het andere. We kunnen bijvoorbeeld de lengte van een potlood, een tafel of een weg meten.
-
Stap 2: Introductie
Begin met de vraag: ‘Hoeveel stappen denk je dat ik nodig heb om van de ene kant van het lokaal naar de andere te komen?’
Laat leerlingen hun schattingen delen. Vraag daarna: ‘Waar dacht je aan toen je je schatting maakte?’ en ‘Waar kunnen we beter naar kijken om een betere schatting te maken?’
Loop van de ene kant van het lokaal naar de andere. Zet bij elke stap je hiel direct tegen de tenen van je andere voet. Vertel hoe je je voeten neerzet en tel je stappen hardop.
Stel tot slot de vraag: ‘Als mijn schoenen kleiner waren, zou ik dan meer of minder stappen nodig hebben om naar de andere kant van het lokaal te komen?’
Gebruik deze vraag als brug naar de eerste activiteit. Daarin meten leerlingen hoeveel stappen ze nodig hebben om van een tafel naar de muur te komen.
-
Verwerking
Stap 3: Activiteit 1: Bijzondere meetinstrumenten
Laat de leerlingen bij de muur gaan staan en naar de tafel tegenover hen lopen. Ze zetten steeds hun hiel direct tegen de tenen van hun andere voet en tellen hoeveel stappen ze nodig hebben om de afstand te overbruggen. Ze kunnen dit aantal op hun werkkaart noteren.
Introduceer het begrip meten door te zeggen: ‘In plaats van mijn voeten of jullie voeten te gebruiken om de afstand tussen de tafel en de muur te meten, gaan we het nu met onze handen proberen.’ Vraag de klas: ‘Denk je dat we meer handen dan voeten nodig hebben om de afstand te overbruggen?’
Laat de leerlingen vanaf de muur steeds de ene hand direct voor de andere op de vloer leggen, tot ze bij de tafel zijn. Zorg dat ze bij het verplaatsen van hun handen tellen hoeveel handlengtes ze nodig hebben om de afstand te overbruggen. Ze kunnen dit aantal op hun werkkaart noteren.
Laat de leerlingen daarna, net als bij het meten met voeten en handen, potloden met de uiteinden tegen elkaar op de vloer leggen. Ze tellen hoeveel potloodlengtes er tussen de muur en de tafel passen.
-
Verwerking
Stap 4: Activiteit 2: Meten met Ari
Verdeel de leerlingen in groepjes van 3–4 zodra ze de afstand tussen de muur en de tafel hebben gemeten met hun voeten, handen en potloden. Geef elk groepje één Ari.
- Laat de leerlingen Ari aanzetten en de Distance-app openen.
- Wijs de twee kleine openingen op Ari aan waar de looptijdsensor zit die de Distance-app gebruikt. Laat de leerlingen de openingen van de sensor opzoeken.
- Laat de leerlingen Ari op de rand van een tafel zetten, met de sensor naar de muur gericht. Zodra Ari op zijn plek staat, lezen de leerlingen de meetwaarde in inches af.
- Bespreek dat Ari kan meten, net zoals jullie dat met voeten, handen en potloden hebben gedaan. Laat de leerlingen de meetwaarden in centimeters noteren. Geeft de Distance-app inches weer, reken dan als leerkracht de afgelezen waarden om naar centimeters: 1 inch is 2,54 cm.
- Laat één leerling een hand ergens voor de sensor van Ari houden. Leg uit dat Ari de afstand van de sensor tot de hand meet, niet de lengte van de hand. Zodra de hand op zijn plek is, lezen de leerlingen de meetwaarde in inches af. Reken die als leerkracht om naar centimeters en laat de leerlingen de uitkomst in centimeters noteren.
- Laat de leerlingen een potlood naast Ari in de meetrichting leggen, met één uiteinde ter hoogte van de sensor. Laat ze een hand voor de sensor houden ter hoogte van het andere uiteinde. Het potlood moet buiten de baan tussen de sensor en de hand liggen. De afstand tot de hand is dan de lengte van het potlood. Laat ze de meetwaarde aflezen en noteren. Ze herhalen dit met een schoen en maken de werkkaart af.
- Gebruik de volgende vragen om verder te praten als daar tijd voor is:
- ‘Wanneer kun je beter Ari gebruiken om een lengte te meten?’
- ‘Wanneer kun je beter je handen, voeten of potloden gebruiken om een lengte te meten?’
- ‘Wat was er hetzelfde en wat was er anders aan meten met Ari en meten met onze handen, voeten en potloden?’
-
Afsluiting
Stap 5: Afsluitende vragen
Gebruik de volgende vragen om leerlingen te laten terugblikken en met elkaar te laten praten. Laat ze hun antwoorden met een maatje delen en loop ondertussen door het lokaal:
- Had je meer handen of meer voeten nodig om de afstand tussen de tafel en de muur te meten?
- Waar heeft Ari ons bij geholpen?
- Als je iemand zou vertellen wat de afstand van de ene kant van het lokaal naar de andere is, welke van de meeteenheden van vandaag zou je dan gebruiken?
Voor de leerlingen
Hoe kunnen we meten?
Je meet afstanden met je voeten, handen en potloden. Daarna meet je met Ari. Vergelijk de metingen.
Je hebt nodig
- Ari
- werkkaart
- pen of potlood
- potloden
Zo ga je te werk
Stap 1: Meet met je voeten
Loop van de muur naar de tafel. Zet je hiel steeds tegen je andere voet. Tel je stappen. Schrijf het aantal op je werkkaart.
Stap 2: Meet met je handen
Leg vanaf de muur steeds je ene hand voor de andere. Tel hoeveel handlengtes je nodig hebt. Schrijf het aantal op je werkkaart.
Stap 3: Meet met potloden
Leg potloden met de uiteinden tegen elkaar op de vloer. Tel hoeveel potloodlengtes tussen de muur en de tafel passen.
Stap 4: Open de Distance-app
Werk in een groepje. Zet Ari aan en open de Distance-app. Zoek de twee openingen van de sensor.
Stap 5: Meet de afstand
Zet Ari op de rand van de tafel. Richt de sensor naar de muur. Lees de meetwaarde in inches af. Je leerkracht rekent die om naar centimeters. Schrijf de uitkomst in cm op je werkkaart.
Stap 6: Meet voorwerpen
Houd een hand voor de sensor. Lees de meetwaarde in inches af. Je leerkracht rekent die om naar centimeters. Schrijf de uitkomst in cm op. Meet daarna op dezelfde manier een potlood en een schoen. Maak je werkkaart af.
Werkkaarten
De werkkaarten zitten in de PDF van deze les. Print ze op 100% (werkelijke grootte), niet op “passend maken”: dan rijdt Ozobot precies over de lijnen.
Download de les met alle werkkaarten (PDF) (opent in een nieuw tabblad)
Video
SLO-leerdoelen
Met deze les werk je aan de volgende leerdoelen voor digitale geletterdheid (computational thinking) van SLO:
- 1.2 Terugblikken op de genomen beslissingen en de gevonden oplossingen. Probleem (her)formuleren
- 2.2 Genereren van een gegevensverzameling. Gegevens verzamelen
- 7.1 Uitvoeren van een taak door stap voor stap een reeks handelingen uit te voeren. Algoritmes en procedures




