Voor de leerkracht
Leerdoelen
Na deze les kunnen de leerlingen:
- De leerling programmeert Ari om begin- en eindtijden te tonen door de verhaalsom te lezen en de aanwijzing voor de kleurcode te vinden.
- De leerling leest twee tijden af op een analoge klok en berekent het verschil met een getallenlijn. Daarmee laat de leerling zien dat die tijdsduur begrijpt.
Voorbereiding
Benodigdheden
- Kleurcodekaart (opent in een nieuw tabblad)
- Kleurcodestiften
- Potlood
- Tablet/computer
Materialen voor de leerkracht
Materialen voor de leerlingen
- 1 Ari per leerling
- 1 set kleurcodestiften per leerling
- 2 werkkaarten per leerling
- 1 kleurcodekaart per groep
Lesverloop
-
Stap 1: Introductie
Ari heeft een drukke planning en heeft jullie hulp nodig om te berekenen hoelang verschillende taken duren. De leerlingen lezen eerst de verhaalsom en zoeken de aanwijzing die vertelt welke kleurcode ze moeten gebruiken. Daarna kijken ze hoe Ari de begin- en eindtijd op een analoge klok laat zien. De leerlingen laten zien dat ze tijdsduur begrijpen door met een getallenlijn het verschil tussen de begin- en eindtijd van elke activiteit te berekenen.
Begin de les met het herhalen van de kleurcodes uit de kleurcodekaart in pdf-formaat: Visuele kleurcodekaart (opent in een nieuw tabblad)kleurcodes/ (opent in een nieuw tabblad)
In deze les gebruiken de leerlingen de 4 kleurcodes voor speciale bewegingen:
- Tornado
- Zigzag
- Ronddraaien
- Achteruitlopen
-
Stap 2: App instellen
Help de leerlingen om Ari aan te zetten. Zoek daarna de app Ari Tells Time. In die app vind je de les Total Time Tally met de zandloperemoji. Zorg dat alle leerlingen deze les aan het begin van de activiteit hebben geopend.
-
Stap 3: Uitleg
In deze les gebruiken de leerlingen de route met kleurcodes als getallenlijn. Herhaal hoe je een getallenlijn gebruikt en doe een paar voorbeelden voor.
De tijden op de getallenlijn staan van vroeg naar laat en van links naar rechts. In deze les staat de begintijd dus vooraan en de eindtijd achteraan.
We gebruiken optellen om sprongen te maken van de begintijd naar de eindtijd. Daarbij gaan we van links naar rechts.
Daarna tellen we alle tijdsprongen bij elkaar op om de totale tijd te berekenen.
Elke leerling heeft beide pagina's van de werkkaart Totale tijd berekenen nodig, een kleurcodekaart, kleurcodestiften en een potlood. Om elke verhaalsom op te lossen, volgen de leerlingen verschillende stappen. Maak de eerste verhaalsom samen met de klas.
Hieronder staat een overzicht van de stappen. In de volgende lesstappen worden ze uitgebreider beschreven. De leerlingen herhalen deze aanpak bij alle 4 de verhaalsommen.
- Lees de verhaalsom en zoek de aanwijzing. Vul daarna de kleurcode in met kleurcodestiften.
- Laat Ari de route volgen en noteer de begin- en eindtijd die op de analoge klok verschijnen.
- Gebruik de route als getallenlijn om van de begintijd naar de eindtijd te springen.
- Tel alle sprongen op de getallenlijn bij elkaar op om de totale tijd van de activiteit te berekenen.
-
Stap 4: Programmeren
- In elke verhaalsom zit een aanwijzing verstopt die de leerlingen vertelt welke kleurcode ze moeten gebruiken.
- Zodra de leerlingen weten welke kleurcode ze nodig hebben, vullen ze die twee keer in op de route eronder.
- Let op: per verhaalsom gebruiken ze 1 soort kleurcode, die ze 2 keer invullen.
-
Stap 5: Uitvoeren en problemen oplossen
- Daarna laten de leerlingen Ari de route volgen. Wanneer Ari de eerste kleurcode leest, voert hij de speciale beweging uit en laat hij een animatie zien die bij de verhaalsom hoort.
- Vervolgens stopt Ari en toont hij de begintijd van die activiteit op een analoge klok. De leerlingen lezen de tijd tot op de minuut nauwkeurig af en schrijven die op de lijn eronder bij begintijd.
- De leerlingen tikken op het scherm van Ari om hem verder te laten rijden.
- Wanneer Ari de tweede kleurcode leest, voert hij de speciale beweging opnieuw uit en toont hij de eindtijd. De leerlingen lezen de tijd tot op de minuut nauwkeurig af en schrijven die op de lijn eronder bij eindtijd.
Bereken de totale tijd
- De leerlingen gebruiken de route als getallenlijn en maken sprongen van de begintijd naar de eindtijd. Op het blad met de voorbeeldoplossing voor de leerkracht zie je hoe dit werkt.
- Tel alle sprongen op de getallenlijn bij elkaar op om de totale tijd van de activiteit te berekenen.
- De leerlingen mogen zelf kiezen hoe groot ze hun sprongen maken. Er zijn mogelijke oplossingen opgenomen die je als voorbeeld kunt gebruiken.
-
Stap 6: Afsluiting
Bespreek met de leerlingen hoe Ari in deze les is geprogrammeerd. Leg uit dat programma's gegevens opslaan en bewerken en daarbij getallen of symbolen gebruiken om informatie weer te geven.
De kleurcode Zigzag zorgde bijvoorbeeld niet alleen voor een animatie van Ari op een fiets, maar stond ook voor een klok.
Vraag de leerlingen: ‘Gaf de klok beide keren dat Ari de zigzagcode las dezelfde tijd aan?’ Nee, de tweede keer was de tijd anders.
Leg uit dat Ari dezelfde kleurcode las, maar zo was geprogrammeerd dat hij twee verschillende tijden liet zien. Breng het gesprek op gang door de leerlingen te vragen hoe zij denken dat dit mogelijk was.
Voor de leerlingen
Bereken de totale tijd
Help Ari om uit te zoeken hoelang activiteiten duren. Gebruik kleurcodes, klokken en een getallenlijn.
Je hebt nodig
- Ari
- De app Ari Tells Time op Ari
- Twee werkkaarten
- Kleurcodestiften
- Een kleurcodekaart (opent in een nieuw tabblad)
- Een potlood
Zo ga je te werk
Stap 1: Open de les
Zet Ari aan. Open de app Ari Tells Time en kies Total Time Tally met de zandloper.
Stap 2: Lees de verhaalsom
Op je twee werkkaarten staan vier verhaalsommen. Lees de eerste verhaalsom. Zoek de aanwijzing voor de kleurcode.
Stap 3: Vul de route in
Kleur de gevonden kleurcode twee keer in op de route.
Stap 4: Lees de tijden af
Laat Ari de route volgen. Lees de begintijd op de klok af en schrijf die op. Tik op Ari om hem verder te laten rijden. Lees daarna de eindtijd af en schrijf die op.
Stap 5: Bereken de totale tijd
Gebruik de route als getallenlijn. Maak sprongen van de begintijd naar de eindtijd. Tel de sprongen bij elkaar op.
Stap 6: Los de andere sommen op
Herhaal de stappen bij de andere drie verhaalsommen. Zoek steeds de aanwijzing en vul de bijbehorende kleurcode twee keer in.
Werkkaarten
De werkkaarten zitten in de PDF van deze les. Print ze op 100% (werkelijke grootte), niet op “passend maken”: dan rijdt Ozobot precies over de lijnen.
Download de les met alle werkkaarten (PDF) (opent in een nieuw tabblad)
Video
SLO-leerdoelen
Met deze les werk je aan de volgende leerdoelen voor digitale geletterdheid (computational thinking) van SLO:
- 7.9 Representeren en communiceren van een algoritme door middel van codes en symbolen. Algoritmes en procedures
- 7.10 Creëren van eenvoudige reeksen van instructies die leiden tot een bepaald doel. Algoritmes en procedures
- 7.17 Voorspellen van gedrag bij de werking van simpele (computer)programma's door logisch te redeneren. Algoritmes en procedures




