Kennismaken met OzoBlockly 04: Voorwaardelijke instructies

Lesverloop

1. 1

   Stap 1: Introductie

   Gebruik de instructievideo om je leerlingen door de activiteit te begeleiden. Je kunt ook de onderstaande lesstappen volgen. Bepaal vooraf of leerlingen met je meewerken, of dat je eerst voordoet en hen daarna zelfstandig laat oefenen.

   Een voorwaardelijke instructie is in de informatica een onderdeel van een programmeertaal dat verschillende resultaten of acties oplevert, afhankelijk van de vraag of een bepaalde voorwaarde waar of onwaar is. Eenvoudig gezegd werkt een voorwaardelijke instructie met als-danlogica, vergelijkbaar met oorzaak en gevolg. Andere benamingen zijn een voorwaardelijk statement, een voorwaardelijke expressie of een voorwaardelijke constructie.

   Vertel leerlingen dat ze elke dag voorwaardelijke instructies tegenkomen. Bespreek de onderstaande voorbeelden en help leerlingen om andere voorbeelden uit het dagelijks leven te bedenken.

   • Als de wekker gaat, dan word je wakker.
   • Als je reken- of wiskundeles hebt, dan pak je je potlood en een rekenmachine.
   • Als je je kamer niet opruimt, dan krijg je problemen.
   • Als de batterij van een mobiele telefoon op 0 staat, dan gaat de telefoon uit.
   • Als het buiten koud is, dan draag je een jas.
2. 2

   Stap 2: Lesoverzicht

   Vertel leerlingen dat ze ouderwets tikkertje gaan spelen! Zij zijn de tikker en Ozobot probeert uit hun buurt te blijven. De robot beweegt in verschillende richtingen, afhankelijk van waar ze hem proberen te tikken. Na deze les kunnen leerlingen:

   • Uitleggen wat een voorwaardelijke instructie in de informatica is.
   • Een programma met programmeerblokken en voorwaardelijke instructies bouwen, zodat hun robot op verschillende manieren reageert op bewegingen.
   • Met hun robot laten zien hoe voorwaardelijke instructies werken.
3. 3

   Stap 3: De eerste voorwaardelijke instructie bouwen en programmeren

   Open OzoBlockly op niveau 3. Het doel is een programma te bouwen waarmee Ozobot via zijn nabijheidssensoren reageert op de bewegingen van je handen. Leerlingen beginnen met de eerste instructies van het programma: als ze een voorwerp, zoals hun hand, vóór de robot houden, moet de robot heel snel achteruit glijden en daarna een vrolijk geluid afspelen.

   1. Ga in het blokkenpaneel naar Sensoren. Klik op het blok als voorwerp voor, doe en sleep het naar het werkgebied. Dit blok vormt het begin van de eerste voorwaardelijke instructie: als er een voorwerp voor de nabijheidssensoren aan de voorkant van de robot is, gaat de robot bewegen en een geluid maken.
   2. Omdat de robot vervolgens moet bewegen, ga je naar de categorie Beweging. Zoek het blok glijd met gemiddelde snelheid vooruit en sleep het in de voorwaardelijke instructie. Gebruik vervolgens het keuzemenu op het blok om dit te veranderen in glijd heel snel achteruit.
   3. Ga nu naar Geluiden en voeg het blok speel vrolijk geluid af toe onder het blok glijd.
   4. Om een voorwaarde voortdurend te controleren, is een oneindige herhaling nodig. Hiermee laat je de robot steeds controleren of de voorwaarde waar is: staat er een voorwerp voor hem? Zonder die herhaling controleert de robot bij het uitvoeren van het programma maar één keer kort of er een voorwerp voor hem staat. Staat er op dat moment niets, dan gebeurt er niets.
   5. Ga naar Herhalingen en klik op het blok herhaal voor altijd. Sleep het blok boven het blok als voorwerp voor, zodat de herhaling de hele reeks instructies omsluit.
   6. Test het programma door op ‘Programma uitvoeren’ te klikken en je hand voor de robot te bewegen.
4. 4

   Stap 4: De tweede voorwaardelijke instructie bouwen en programmeren

   Vervolgens maken leerlingen een tweede voorwaardelijke instructie. Als ze een voorwerp, zoals hun hand, achter de robot houden, moet de robot heel snel vooruit glijden en daarna een lachgeluid afspelen.

   1. Ga in het blokkenpaneel terug naar Sensoren. Klik op het blok als voorwerp achter en sleep het naar het werkgebied. Dit blok vormt het begin van de tweede voorwaardelijke instructie: als er een voorwerp achter de nabijheidssensoren aan de achterkant van de robot is, gaat de robot bewegen en een geluid maken.
   2. Voeg vervolgens het blok glijd met gemiddelde snelheid vooruit toe en sleep het in de voorwaardelijke instructie. Gebruik daarna het keuzemenu op het blok om dit te veranderen in glijd heel snel vooruit.
   3. Voeg het blok speel vrolijk geluid af toe onder het blok glijd. Gebruik vervolgens het keuzemenu om het geluid te veranderen in lachen.
   4. Sleep tot slot de hele reeks instructies in de herhaling, onder de eerste voorwaardelijke instructie.
   5. Test het programma door op ‘Programma uitvoeren’ te klikken en je hand achter de robot te bewegen.
5. 5

   Stap 5: De derde voorwaardelijke instructie bouwen en programmeren

   Nu maken leerlingen een derde voorwaardelijke instructie. Hiermee programmeren ze hun robot om snel in een cirkel te bewegen als er voorwerpen, zoals hun handen, tegelijk voor en achter de robot zijn.

   1. Zoek in de categorie Sensoren het blok als voorwerp voor en als voorwerp achter en sleep het naar het werkgebied. Dit blok vormt het begin van de derde voorwaardelijke instructie: als er een voorwerp voor de nabijheidssensoren aan de voorkant én een voorwerp achter de nabijheidssensoren aan de achterkant van de robot is, gaat de robot bewegen en een geluid maken.
   2. Voeg vervolgens het blok kleine cirkel met gemiddelde snelheid vooruit naar links, 1 seconde toe en sleep het in de voorwaardelijke instructie. Gebruik daarna het keuzemenu op het blok om dit te veranderen in kleine cirkel heel snel vooruit naar links, 5 seconden.
   3. Voeg het blok speel vrolijk geluid af toe onder het blok kleine cirkel heel snel vooruit naar links, 5 seconden. Gebruik vervolgens het keuzemenu om het geluid te veranderen in verrast.
   4. Sleep tot slot de hele reeks instructies in de herhaling, boven de eerste voorwaardelijke instructie.
   5. Test het programma door op ‘Programma uitvoeren’ te klikken en tegelijk één hand voor de robot en de andere hand achter de robot te houden.
6. 6

   Stap 6: Je programma uitvoeren

   Nu is het tijd voor je leerlingen om plezier te maken! Daag ze uit om tikkertje te spelen met hun robot. Laat leerlingen hun programma uitvoeren om alle drie de voorwaardelijke instructies in actie te zien.

7. 7

   Stap 7: Afronding

   Op zoek naar meer? Laat leerlingen:

   1. Met dezelfde sensorblokken drie eigen voorwaardelijke instructies programmeren.
   2. Als-danzinnen schrijven voor 3–5 situaties uit het dagelijks leven.
   3. Een programma bouwen waarmee hun robot een voorwaardelijke situatie uit het dagelijks leven nabootst.