Kennismaken met Ozobot Blockly 06: Als-dan-instructies

Lesverloop

1. 1

   Stap 1:

   Gebruik de instructievideo om je leerlingen door de activiteit te begeleiden. Je kunt ook de onderstaande lesstappen volgen. Bepaal vooraf of leerlingen tegelijk met jou meedoen, of dat je eerst voordoet wat ze daarna zelfstandig gaan toepassen. Leg uit dat een als-dan-instructie in de informatica een onderdeel van een programmeertaal is dat verschillende uitkomsten of acties oplevert, afhankelijk van of een bepaalde voorwaarde waar of onwaar is. Eenvoudig gezegd werkt een als-dan-instructie met als-dan-logica, vergelijkbaar met oorzaak en gevolg. Je kunt dit ook een voorwaardelijke instructie, een voorwaardelijke expressie of een voorwaardelijke constructie noemen.

   Vertel dat leerlingen elke dag als-dan-situaties meemaken. Bespreek de onderstaande voorbeelden en laat leerlingen andere als-dan-situaties uit het dagelijks leven bedenken.

   • Als de wekker gaat, dan word je wakker.
   • Als de rekenles begint, dan pak je je potlood en een rekenmachine.
   • Als je je kamer niet opruimt, dan krijg je problemen.
   • Als de batterij van een mobiele telefoon op 0 staat, dan gaat de telefoon uit.
   • Als het buiten koud is, dan trek je een jas aan.
2. 2

   Stap 2:

   Vertel dat leerlingen een ouderwets potje tikkertje gaan spelen! Zij zijn de tikker. Ozobot probeert te ontkomen door in verschillende richtingen te bewegen, afhankelijk van waar ze hem proberen te tikken. Na deze les kunnen leerlingen:

   • Uitleggen wat een als-dan-instructie in de informatica is.
   • Met programmeerblokken en als-dan-instructies een programma maken waarmee hun robot verschillend reageert op bewegingen.
   • Met hun robot laten zien hoe als-dan-instructies werken.
3. 3

   Stap 3:

   Open OzoBlockly en klik op niveau 3. Vertel dat leerlingen een programma gaan maken waarmee hun robot met behulp van zijn nabijheidssensoren reageert op hun handbewegingen. Ze beginnen met het eerste stukje code: als er een voorwerp, zoals hun hand, vóór de robot wordt gehouden, glijdt de robot heel snel achteruit en speelt hij daarna een vrolijk geluid af. Doe voor hoe je dit eerste stukje code maakt. Ga eerst naar Sensoren in het blokkenpaneel. Klik op het blok ‘als voorwerp voor, doe’ en sleep het naar het werkveld. Leg uit dat dit blok de eerste als-dan-instructie begint: als er een voorwerp vóór de nabijheidssensoren aan de voorkant van de robot is, dan gaat de robot bewegen en een geluid maken. Omdat de robot hierna gaat bewegen, ga je naar Beweging. Klik op het blok ‘glijd met gemiddelde snelheid vooruit’ en sleep het in de als-dan-instructie. Gebruik daarna het keuzemenu op het blok om dit te veranderen in ‘glijd heel snel achteruit’. Ga nu naar Geluiden en klik op het blok ‘speel vrolijk geluid’. Sleep dit blok in je code onder het glijblok.

   Leg vervolgens uit dat leerlingen een oneindige herhaling nodig hebben om een voorwaarde voortdurend te laten controleren. Met deze herhaling blijft de robot controleren of de voorwaarde waar is: staat er een voorwerp vóór hem? Zonder deze herhaling controleert de robot bij het starten van het programma maar heel even of er een voorwerp vóór hem staat en gebeurt er verder niets.

   Ga tot slot naar Herhalingen en klik op een blok ‘herhaal voor altijd’. Sleep het blok boven het blok ‘als voorwerp voor’, zodat de herhaling om de hele reeks blokken heen komt te staan. Laat leerlingen de eerste als-dan-instructie voor hun robot maken. Laat hen daarna hun programma testen door op ‘Programma uitvoeren’ te klikken en hun hand vóór de robot te bewegen.

4. 4

   Stap 4:

   Leerlingen maken nu een tweede als-dan-instructie die lijkt op de eerste. Vertel dat het tweede stukje code de robot heel snel vooruit laat glijden en daarna een lachgeluid laat afspelen als er een voorwerp, zoals hun hand, achter de robot wordt gehouden. Doe voor hoe je dit tweede stukje code maakt. Ga eerst terug naar Sensoren in het blokkenpaneel. Klik op het blok ‘als voorwerp achter’ en sleep het naar het werkveld. Leg uit dat dit blok de tweede als-dan-instructie begint: als er een voorwerp achter de nabijheidssensoren aan de achterkant van de robot is, dan gaat de robot bewegen en een geluid maken. Ga vervolgens naar Beweging. Klik op het blok ‘glijd met gemiddelde snelheid vooruit’ en sleep het in de als-dan-instructie. Gebruik daarna het keuzemenu op het blok om dit te veranderen in ‘glijd heel snel vooruit’. Ga nu naar Geluiden en klik op het blok ‘speel vrolijk geluid’. Sleep dit blok in je code onder het glijblok. Gebruik vervolgens het keuzemenu om het geluid te veranderen in ‘lachen’. Sleep tot slot de hele reeks blokken in de herhaling, onder de eerste als-dan-instructie. Laat leerlingen de tweede als-dan-instructie voor hun robot maken. Laat hen daarna hun programma testen door op ‘Programma uitvoeren’ te klikken en hun hand achter de robot te bewegen.

5. 5

   Stap 5:

   Leerlingen maken nu een derde als-dan-instructie. Daarmee programmeren ze hun robot om snel in een cirkel te bewegen als er voorwerpen, zoals hun handen, vóór én achter de robot worden gehouden. Doe voor hoe je dit derde stukje code maakt. Bekijk eerst de bijbehorende instructievideo en volg daarin hoe je de sensorvoorwaarde voor de derde als-dan-instructie opbouwt. Leg uit dat deze instructie beide voorwaarden tegelijk controleert: als er een voorwerp vóór de nabijheidssensoren aan de voorkant van de robot is én een voorwerp achter de nabijheidssensoren aan de achterkant, dan gaat de robot bewegen en een geluid maken. Ga vervolgens naar Beweging. Klik op het blok ‘kleine cirkel, gemiddelde snelheid, vooruit, links, 1 seconde’ en sleep het in de als-dan-instructie. Gebruik daarna het keuzemenu op het blok om dit te veranderen in ‘kleine cirkel, heel snel, vooruit, links, 5 seconden’. Ga nu naar Geluiden en klik op het blok ‘speel vrolijk geluid’. Sleep dit blok in je code onder het cirkelblok. Gebruik vervolgens het keuzemenu om het geluid te veranderen in ‘verbaasd’. Sleep tot slot de hele reeks blokken in de herhaling, boven de eerste als-dan-instructie. Laat leerlingen de derde als-dan-instructie voor hun robot maken. Laat hen daarna hun programma testen door op ‘Programma uitvoeren’ te klikken en tegelijk één hand vóór de robot en de andere hand achter de robot te houden.

6. 6

   Stap 6:

   Nu is het tijd voor plezier! Daag leerlingen uit om tikkertje te spelen met hun robot. Laat hen hun programma uitvoeren om alle drie de als-dan-instructies in actie te zien.

7. 7

   Stap 7: Op zoek naar meer?

   Op zoek naar meer? Laat leerlingen:

   1. Dezelfde sensorblokken gebruiken om drie eigen als-dan-instructies te programmeren.
   2. Drie tot vijf als-dan-zinnen opschrijven over situaties uit het dagelijks leven.
   3. Een programma maken waarmee hun robot een als-dan-situatie uit het dagelijks leven nabootst.