Tafelrace

Lesverloop

1. 1

   Stap 1: Introductie

   Volg de onderstaande instructies om je leerlingen door de activiteit te begeleiden. Bepaal vooraf of de leerlingen tijdens je uitleg meedoen, of dat je eerst voordoet en de leerlingen daarna zelfstandig aan de slag gaan.

   Vertel de leerlingen dat Ozobot hen wil helpen om de tafels te oefenen! De robot kiest willekeurig twee getallen die ze met elkaar moeten vermenigvuldigen. Omdat ze de getallen niet kunnen zien, weten ze pas welke het zijn als de robot ze hardop uitspreekt. Ze moeten ook snel nadenken om het product te berekenen voordat de robot twee nieuwe getallen geeft.

2. 2

   Stap 2: Programmeer je robot om het eerste getal willekeurig te kiezen

   Vertel de leerlingen dat ze Ozobot eerst moeten programmeren om willekeurig getallen te kiezen, voordat ze tegen hun robot kunnen racen en de tafels kunnen oefenen. Laat leerlingen met Evo OzoBlockly openen en leerlingen met Ari Ozobot Editor (zie Tips voor de leerkracht). Laat ze naar niveau 3 gaan. Ze programmeren Ozobot om een vaste reeks opdrachten uit te voeren: naar links draaien, van kleur veranderen en een willekeurig getal van 1 tot en met 12 uitspreken. Je kunt het getallenbereik aanpassen voor leerlingen die andere tafels oefenen. Vraag de leerlingen welke blokkencategorie ze nodig hebben om Ozobot te laten draaien. Hiervoor gebruiken ze Beweging. Laat ze een blok ‘draai naar links’ naar het werkgebied slepen. Vraag welke blokkencategorie ze nodig hebben om de kleur van de ledlampjes van Ozobot te veranderen. Hiervoor gebruiken ze Lichteffecten. Laat ze een blok ‘stel de voorlichten in op een willekeurige kleur’ naar het werkgebied slepen en als tweede opdracht in de reeks plaatsen. Laat de leerlingen naar niveau 4 gaan. Vraag welke blokkencategorie ze nodig hebben om Ozobot iets te laten zeggen. Hiervoor gebruiken ze Geluiden. Laat ze een blok ‘zeg getal 1’ naar het werkgebied slepen en als derde opdracht in de reeks plaatsen. Leg uit dat ze het groene getalblok met de 1 uit het zegblok moeten verwijderen, omdat Ozobot een getal van 1 tot en met 12 gaat kiezen. Laat ze het getalblok met de 1 naar de linkerkant van het werkgebied slepen om het te verwijderen. Om Ozobot een willekeurig getal van 1 tot en met 12 te laten kiezen, gaan ze naar de blokkencategorie Rekenen en gebruiken ze het blok ‘willekeurig geheel getal van 1 tot en met 100’. Laat ze dit blok naar het werkgebied slepen en aan de rechterkant van het blok ‘zeg getal’ vastmaken. Daarna veranderen ze 100 in 12, omdat Ozobot getallen van 1 tot en met 12 gaat kiezen.

3. 3

   Stap 3: Programmeer je robot om het tweede getal willekeurig te kiezen

   De leerlingen hebben nu de reeks programmeerblokken gemaakt waarmee hun robot het eerste getal willekeurig kiest. Nu moeten ze de robot programmeren om het tweede getal willekeurig te kiezen. Ze breiden de reeks uit zodat Ozobot naar rechts draait, van kleur verandert en nog een willekeurig getal van 1 tot en met 12 uitspreekt. Vraag de leerlingen of ze hebben gemerkt dat ze dezelfde drie blokken gebruiken die al in hun werkgebied staan. Laat ze met de rechtermuisknop op elk blok klikken en ‘dupliceren’ kiezen om een kopie te maken. Laat ze de blokken daarna in dezelfde volgorde onder elkaar zetten: naar links draaien, de voorlichten op een willekeurige kleur instellen en een willekeurig geheel getal uitspreken. Tot slot veranderen ze via het keuzemenu het blok ‘draai naar links’ in ‘draai naar rechts’.

4. 4

   Stap 4: Laat je robot de reeks herhalen om meerdere getallenparen te kiezen

   Leg uit dat Ozobot de reeks moet herhalen om acht verschillende getallenparen te noemen die de leerlingen met elkaar vermenigvuldigen. Laat de leerlingen naar niveau 3 gaan en op Herhalingen klikken. Vraag welk soort herhaling ze nodig hebben om hun robot de reeks een vast aantal keren te laten uitvoeren. Hiervoor gebruiken ze een herhaling met een vast aantal herhalingen. Laat ze dit herhaalblok naar het werkgebied slepen en om de volledige reeks programmeerblokken plaatsen. Omdat Ozobot de reeks 8 keer moet herhalen, veranderen ze het aantal van 2 in 8.

5. 5

   Stap 5: Geef jezelf bedenktijd tussen de getallenparen

   Tot slot moet Ozobot de leerlingen tijd geven om het product van de twee uitgesproken getallen te berekenen, voordat de robot twee nieuwe getallen geeft. Vraag welke blokkencategorie ze gebruiken om Ozobot te laten wachten. Hiervoor gebruiken ze Tijd. Laat ze een blok ‘wacht 1 seconde’ naar het werkgebied slepen en als laatste stap binnen de herhaling plaatsen. Nu moeten de leerlingen het aantal seconden in het wachtblok aanpassen, zodat ze oefenen om keersommen vlot uit te rekenen. Ze hebben genoeg tijd nodig om over het product van de twee getallen na te denken, maar niet zoveel tijd dat ze het vlot uitrekenen niet meer oefenen. De aanbevolen wachttijd is 3 seconden, maar je kunt dit aanpassen aan de leerlingen.

6. 6

   Stap 6: Test het programma en oefen

   Doe voor hoe de activiteit werkt. Zet Ozobot op de cirkel met het opschrift ‘Bot’ op de werkkaart. Zet daarna je robot aan en maak verbinding door op het robotpictogram te klikken en de instructies op het scherm te volgen. Klik vervolgens op ‘Programma uitvoeren’. Je robot draait naar links, verandert van kleur, spreekt een getal uit, draait naar rechts, verandert van kleur en spreekt nog een getal uit. Schrijf de twee getallen die je robot noemt op de lijnen in het eerste somvak en schrijf het product op om de som af te maken. Heb je het product gevonden voordat je robot doorgaat naar de volgende twee getallen? Omcirkel dan ‘ja’. Heb je het product niet op tijd gevonden? Laat de plek voor het product dan leeg om de som later af te maken en omcirkel ‘nee’.

   Laat de leerlingen hun robot aanzetten, verbinding maken en op ‘Programma uitvoeren’ klikken om te testen of alles goed werkt voordat ze gaan spelen. Hun robot moet naar links draaien, van kleur veranderen, een getal uitspreken, naar rechts draaien, van kleur veranderen, nog een getal uitspreken en 3 seconden wachten voordat de reeks opnieuw begint.

7. 7

   Stap 7: Race tegen je robot

   Vertel de leerlingen dat het tijd is om te spelen! Ze klikken op ‘Programma uitvoeren’. Daarna schrijven ze de getallen op die hun robot noemt en berekenen ze het product. Herinner hen eraan dat het doel is om verschillende keersommen snel uit te rekenen. Lukt het niet om een product op tijd te vinden? Geen zorgen! Ze komen er later op terug.

8. 8

   Stap 8: Bekijk hoe vlot je de keersommen uitrekent

   Laat de leerlingen teruggaan naar de keersommen die ze niet op tijd hebben opgelost en die alsnog uitrekenen. Laat ze daarna hun resultaten bekijken: welke keersommen kennen ze goed en welke moeten ze nog meer oefenen?

9. 9

   Stap 9: Formatieve evaluatie

   Kies eventueel een van de onderstaande manieren om na te gaan wat je leerlingen begrijpen.

   Laat de leerlingen aan een maatje, schriftelijk of in een groepsgesprek uitleggen:

   1. welke programmeerblokken ze in hun programma hebben gebruikt en waarom
   2. welk probleem ze tegenkwamen en hoe ze dat probeerden op te lossen
   3. wat hun robot deed op basis van de gebruikte programmeerblokken en of de robot het programma goed uitvoerde
   4. hoe ze weten of ze een keersom vlot kunnen uitrekenen en wat ze kunnen doen als ze een keersom nog niet kennen
10. 10

    Stap 10: Optionele verdieping

    Op zoek naar meer?

    1. Laat de leerlingen gegevens verzamelen over hun robot. Welk getal koos hun robot het vaakst? Welk getal koos hun robot het minst vaak? Herhaalde de robot keersommen?
    2. Laat de leerlingen nog een keer spelen, maar nu met 20 keersommen in plaats van 8. Hiervoor passen ze het aantal herhalingen in het herhaalblok aan. Ze gebruiken extra exemplaren van de werkkaart om alle 20 keersommen te noteren.