Sterrenkijken met Ari

Lesverloop

1. 1

   Stap 1: Introductie

   In deze les leren leerlingen over sterrenbeelden en onderzoeken ze het sterrenbeeld Orion. Ze ontdekken hoe ze Orion aan de nachtelijke hemel kunnen vinden door de 3 sterren van Orions gordel te herkennen.

   Laat klassikaal zien hoe je vanuit de 3 sterren van Orions gordel het hele sterrenbeeld tekent. Gebruik daarna kleurcodes om Ari de sterren op het scherm te laten tonen. Vervolgens worden de leerlingen zelf sterrenkundigen: ze bedenken een nieuwe figuur of een nieuw voorwerp dat deze sterren kunnen voorstellen.

2. 2

   Stap 2: De app klaarzetten

   Help de leerlingen om Ari aan te zetten. Zoek daarna de app The Night Sky. In die app vind je de les Stargazing with Ari met de telescoop-emoji. Zorg dat alle leerlingen deze les aan het begin van de activiteit hebben geopend.

3. 3

   Stap 3: Uitleg

   Een ster is een grote, heldere bol van heet gas in de ruimte die licht en warmte afgeeft, zoals de zon. Een sterrenbeeld is een groep sterren die sterrenkundigen bij elkaar hebben genomen omdat ze er een bepaald patroon of een bepaalde vorm in herkennen. Dat patroon kan lijken op een dier, een wezen uit oude verhalen, een persoon of een voorwerp, zoals een microscoop, een kompas of een kroon.

   De meeste sterrenbeelden zijn duizenden jaren geleden herkend en benoemd. Toch gebruiken sterrenkundigen ze nog steeds. Sterrenbeelden helpen hen om gebieden en hemellichamen aan de nachtelijke hemel te herkennen en de weg te vinden. Ze werken als een soort kaart waarmee sterrenkundigen kunnen beschrijven waar belangrijke hemellichamen staan.

   Een van de bekendste sterrenbeelden is Orion. Sterrenkundigen herkenden in deze groep sterren de vorm van een krijger of jager. Veel mensen herkennen Orion aan de 3 sterren van zijn gordel. Die sterren heten Alnilam, Mintaka en Alnitak en lijken op een rechte lijn te liggen.

   Gebruik de Engelstalige Britannica-pagina hieronder als achtergrondinformatie voor jezelf. Bekijk de video vooraf en controleer of de taal en inhoud geschikt zijn voor groep 3–4. Laat de video alleen zien als die voor je leerlingen begrijpelijk en passend is.

   1. Bekijk de video onderaan deze pagina
   2. https://kids.britannica.com/kids/article/Orion/477512
4. 4

   Stap 4: Programmeren

   Op de werkkaart staat een korte zwarte baan die de 3 sterren van Orions gordel voorstelt.

   1. Leg de leerlingen uit dat de lege kleurcodevakjes de drie sterren voorstellen. We kleuren de vakjes in. Daarna rijdt Ari over de codes en toont elke ster op het scherm.
   2. Help de leerlingen om elk leeg vakje met kleurcodestiften in te kleuren. Gebruik de pagina ‘Sterrenbeeld Orion’ voor de leerkracht als voorbeeld.
      • Rood voor Alnitak.
      • 1 rood vakje en 1 blauw vakje voor Alnilam. De volgorde maakt niet uit.
      • Blauw voor Mintaka.

   Maak het sterrenbeeld Orion af

   De leerlingen kijken nu hoe je als leerkracht het hele sterrenbeeld Orion afmaakt. Gebruik hiervoor de pagina ‘Sterrenbeeld Orion’ voor de leerkracht.

   1. Wijs de drie belangrijkste sterren aan. Laat daarna de andere sterren zien die samen de rest van Orions figuur vormen: Betelgeuze, Bellatrix, Saiph en Rigel. Leg uit hoe elke ster bijdraagt aan de vorm van het sterrenbeeld.
   2. Verbind vervolgens de sterren om te laten zien hoe de lijnen de vorm van Orion maken. Benadruk dat we sterrenbeelden vaak tekenen met denkbeeldige lijnen. Die helpen ons om patronen in de sterrenhemel te herkennen.
   3. Laat Ari over de baan rijden om de 3 sterren op het scherm te bekijken. Wijs erop hoe de volledige afbeelding van het sterrenbeeld Orion op het scherm verschijnt. Zo kunnen leerlingen zich voorstellen hoe deze sterren samen de fantasierijke vorm van een krijger of jager maken.

   Leerlingen maken hun eigen sterrenbeeld

   Nu kruipen de leerlingen zelf in de rol van sterrenkundige en gebruiken ze hun fantasie. Vraag hun om goed te kijken naar de 3 belangrijkste sterren van Orions gordel. Daag ze uit om iets anders te bedenken dan wat ze al kennen. Welke nieuwe figuur of welk nieuw voorwerp kunnen deze sterren voorstellen?

   1. Moedig de leerlingen aan om verschillende mogelijkheden te bedenken. Misschien zien ze een dier, een wezen uit oude verhalen of zelfs een alledaags voorwerp. Dit is hun kans om op een nieuwe manier naar de sterren te kijken en een nieuw verhaal bij hun sterrenbeeld te bedenken.
   2. De leerlingen tekenen eerst met potlood de rest van hun sterrenbeeld. Daarna kunnen ze de lijnen overtrekken met een zwarte stift. Zo verlengen ze de baan waarover Ari kan rijden. Volg de richtlijnen voor kleurcodes, zodat Ari de lijn goed kan volgen.
   3. Vraag de leerlingen om hun sterrenbeeld een unieke naam te geven en uit te leggen wat het voorstelt, net zoals sterrenkundigen dat bij Orion deden.
5. 5

   Stap 5: Uitvoeren en problemen oplossen

   Laat Ari over de baan rijden en kijk hoe Ari Alnitak, Alnilam en Mintaka toont. Toont Ari de verkeerde afbeelding bij een ster? Controleer dan of de leerlingen de juiste kleur hebben gebruikt: rood voor Alnitak, rood en blauw voor Alnilam en blauw voor Mintaka.

   Herinner de leerlingen eraan om Ari op te pakken en even te schudden. Dan verschijnt de volledige afbeelding van het sterrenbeeld Orion op het scherm.

6. 6

   Stap 6: Afsluiting

   1. Laat de leerlingen in kleine groepjes hun zelfbedachte sterrenbeelden aan elkaar laten zien. Laat elke leerling het eigen sterrenbeeld presenteren en het verhaal erbij vertellen.
   2. Kom daarna met de hele klas bij elkaar voor een klassengesprek.
   3. Leg eerst uit dat mensen uit verschillende culturen vaak iets anders in hetzelfde sterrenbeeld zien. Dat hangt samen met hun verhalen, overtuigingen en zelfs hun plek op aarde. Wij zien Orion bijvoorbeeld als een jager, maar mensen uit andere culturen zien er misschien een andere figuur in.
   4. Bespreek met de klas de verschillende sterrenbeelden die de leerlingen hebben gemaakt. Praat erover hoe iedereen iets heel anders kan zien in dezelfde drie sterren.