Magnetisch veld en poollicht

Lesverloop

1. 1

   Stap 1: Begrippen

   Magnetisch veld – een onzichtbaar gebied rond een magneet waar magnetische krachten werken

   Noorderlicht – ontstaat wanneer geladen deeltjes in het noordelijke poolgebied botsen met atomen en moleculen in de atmosfeer, die daardoor licht uitzenden

   Magnetosfeer – een gebied rond een planeet waarin het magnetische veld geladen deeltjes vasthoudt en hun gedrag beïnvloedt

2. 2

   Stap 2: De app instellen

   Help leerlingen Ari aan te zetten en door de appmappen te bladeren totdat ze Toolkit vinden. Open de Compass-app in Toolkit. Wanneer het scherm voor de kompasmodus verschijnt, kiezen leerlingen Advanced (geavanceerd).

3. 3

   Stap 3: Introductie

   Stel de volgende vraag aan de hele klas: ‘Waar wijst een kompas naartoe?’

   1. Moedig leerlingen aan verder te denken dan het antwoord ‘het noorden’ en het verband te leggen met de magnetische richting naar het noorden.

   Laat de magnetische voorwerpen aan de klas zien zodra het gesprek op het magnetische noorden komt.

   1. Verdeel de klas in groepjes die elk met een Ari rond een magnetisch voorwerp gaan werken.
   2. Laat leerlingen de Compass-app op Ari instellen op Advanced. Laat ze Ari rond de voorwerpen bewegen, verder van de voorwerpen af en er dichter naartoe. Laat ze daarbij letten op de richting van Ari’s kompasnaald.
   3. Bespreek enkele van de volgende vragen met de groepjes terwijl leerlingen hun Ari rond de magnetische voorwerpen bewegen.

   • ‘Wat vertellen Ari’s kompasmetingen je over de richting van het magnetische veld op de plek van Ari?’
   • ‘Heeft de afstand tussen Ari en de magneet invloed op de kompasmetingen?’
   • ‘Hoe reageert Ari op verschillende soorten magneten?’

   Vertel tijdens het experimenteren met de magnetische materialen dat leerlingen bij de eerste activiteit een staafmagneet gebruiken om het aardmagnetisch veld te modelleren.

4. 4

   Stap 4: Activiteit 1 – De magnetosfeer verkennen

   Verdeel de leerlingen in tweetallen en geef elk tweetal één Ari-robot.

   1. Leerlingen verbinden eerst de lijnen met dezelfde kleur door bogen te tekenen. Deze bogen stellen het aardmagnetisch veld voor.
   2. Wanneer de magnetische veldlijnen zijn getekend, leggen leerlingen de staafmagneet op de afbeelding met North en South op de werkkaart. Daarna plaatsen ze Ari op elke lijn.
   3. Leerlingen bewegen Ari met de hand langs de lijnen en letten tijdens het bewegen op de richting van de kompasnaald.

   Leerlingen tekenen langs de lijnen pijlen in de richting die de noordpunt van de kompasnaald aangeeft.

   Ze herhalen deze werkwijze voor elke getekende magnetische veldlijn.

   1. Bij de opdracht met de vier definities op pagina 6 van de werkkaart lezen leerlingen de definities en bekijken ze het diagram.
   2. Leerlingen voorspellen waar elk van de vier gebieden ligt en leggen de vooraf uitgeknipte begrippen op de bijbehorende plek in de magnetosfeer.
5. 5

   Stap 5: Activiteit 2 – Poollicht maken

   Nadat leerlingen het aardmagnetisch veld hebben getekend en de gebieden van de magnetosfeer en hun functies hebben benoemd, zoeken ze verschillende afbeeldingen van poollicht.

   1. Leerlingen kunnen het noorderlicht, het zuiderlicht of beide onderzoeken. Aan de hand van een afbeelding kleuren ze met kleurpotloden of waskrijt een schets van poollicht in.

   Deze schets van poollicht verbeeldt de geladen deeltjes die zich kunnen verzamelen en in wisselwerking met de aardatmosfeer het spectaculaire lichtverschijnsel veroorzaken.

6. 6

   Stap 6: Evaluatie: afsluitkaartje

   (De vragen voor het afsluitkaartje staan op de laatste pagina van de werkkaart.)

   Gebruik de volgende vragen om leerlingen te laten terugblikken en met elkaar in gesprek te laten gaan. Loop door de klas terwijl leerlingen eerst hun antwoorden op het afsluitkaartje schrijven en die daarna met een medeleerling bespreken:

   1. Wat vertelt de richting van de kompasnaald je over het lokale magnetische veld?
   2. Hoe ontstaat poollicht?