De ontwikkeling van Pangea

Lesverloop

1. 1

   Stap 1: Begrippen

   Platentektoniek – het bewegen van de tektonische platen waaruit de buitenste laag van de aarde bestaat

   Continentendrift – de theorie dat continenten in de loop van de tijd ten opzichte van elkaar bewegen

   Pangea – een enorm supercontinent dat 200 tot 300 miljoen jaar geleden bestond en alle continenten van de aarde omvatte

2. 2

   Stap 2: Introductie

   1. Laat de leerlingen tweetallen vormen en stel de klas de vraag: ‘Wat is Pangea?’ Laat de tweetallen eerst bedenken wat het begrip volgens hen betekent. Laat ze na hun overleg in boeken of op een apparaat opzoeken wat het betekent.
   2. Geef de leerlingen eerst tijd om samen te overleggen en informatie op te zoeken. Formuleer daarna met de klas een definitie van Pangea. De definitie moet ongeveer overeenkomen met de onderstaande:
      Pangea – een enorm supercontinent dat 200 tot 300 miljoen jaar geleden bestond en alle continenten van de aarde omvatte
   3. Laat na het formuleren van de definitie de onderstaande afbeelding van Pangea aan de klas zien. Bespreek met de hele klas de vraag: ‘Hoe kan Pangea zich hebben ontwikkeld tot de continenten op hun huidige plek?’
      Bron: Wikipedia++

   Stuur het gesprek naar de beweging van tektonische platen die continentendrift veroorzaakt. Ga, voor zover de tijd het toelaat, dieper in op hoe tektonische platen bewegen en welke soorten beweging er zijn.

3. 3

   Activiteit 1

   Stap 3: Activiteit 1 – De ontwikkelingsfasen van Pangea puzzelen

   1. Verdeel de leerlingen in groepjes van 2–3 en geef elk groepje één Ari.
   2. De app instellen: Help de leerlingen om Ari aan te zetten en door de appmappen te bladeren tot ze Toolkit vinden.
      Open de Compass-app in Toolkit. Wanneer het scherm voor de kompasstand verschijnt, kiezen de leerlingen Advanced.
   3. Laat de leerlingen zo nodig de vier puzzelstukken van elke puzzel uitknippen. Zorg dat de aangegeven windrichting niet verloren gaat. Moedig de leerlingen aan om het nummer van de opgave en de aangegeven windrichting op de achterkant van elk stuk te schrijven.
4. 4

   Activiteit 1

   Stap 4: Activiteit 1 – De ontwikkelingsfasen van Pangea puzzelen (vervolg)

   1. Met de stand Advanced van de Compass-app bepalen de leerlingen in welk kwadrant van het gegeven raster elk puzzelstuk hoort. Daar bevestigen ze de stukken.
   2. Als de puzzel af is, zien de leerlingen hoe de continenten er in dat tijdperk uitzagen.
   3. Na het leggen van de eerste puzzel herhalen de leerlingen dit voor puzzel 2 tot en met 5.
5. 5

   Activiteit 2

   Stap 5: Activiteit 2 – Continentendrift volgen met lijnen

   1. Laat de leerlingen verder werken in hun groepjes van 2–3.
   2. De app instellen: Help de leerlingen om Ari aan te zetten en door de appmappen te bladeren tot ze Toolkit vinden. Open de Compass-app in Toolkit. Wanneer het scherm voor de kompasstand verschijnt, kiezen de leerlingen Line Following.
   3. Bij elke opgave in activiteit 2 krijgen de leerlingen twee kaarten met de ligging van de continenten in verschillende ontwikkelingsfasen. Op deze kaarten staan pijlen die de bewegingsrichting van de continenten aangeven.
      Dezelfde pijlen zijn vergroot, zodat Ari ze kan volgen.
      De leerlingen richten hun Ari met behulp van het gegeven kompas naar het noorden.
   4. Daarna plaatst een leerling Ari op een lijn bij opgave 1 en bekijkt de aangegeven richting op het scherm. De groepjes noteren de windrichting voor de lijnen A tot en met C terwijl Ari elke lijn volgt.
      Nadat Ari het eindpunt heeft bereikt, moeten de leerlingen hem mogelijk opnieuw op het kruispunt van de lijnen zetten.
   5. Bij de overige drie opgaven van activiteit 2 gebruiken de leerlingen Ari en de bijbehorende lijnen om de bewegingsrichtingen van de continenten te bepalen.
6. 6

   Evaluatie

   Stap 6: Evaluatie: afsluitbriefje

   (De vragen op het afsluitbriefje staan op de laatste pagina van de werkkaart.)

   Gebruik de volgende vragen om de leerlingen te laten nadenken en met elkaar in gesprek te laten gaan. Loop rond terwijl de leerlingen eerst hun antwoorden op het afsluitbriefje schrijven en daarna met een medeleerling bespreken:

   1. Hoe heeft Noord-Amerika zich tijdens de vijf ontwikkelingsfasen verplaatst?
   2. Voorspel hoe de landmassa’s op aarde verder kunnen bewegen als de continentendrift doorgaat.