Voor de docent
Leerdoelen
Na deze les kunnen de leerlingen:
- De leerling knipt vier verschillende vormen uit het beschikbare papier.
- De leerling meet met de looptijdsensor van Ari de afmetingen die nodig zijn om de oppervlakte en omtrek van de vormen te berekenen.
Voorbereiding
Benodigdheden
- Papier
- Pen of potlood
- Plakband
- Schaar
Materialen voor de docent
Materialen voor de leerlingen
- 1 Ari per groep
- 1 set werkkaarten per leerling
- 1 pen of potlood per leerling
- 1 schaar per leerling
- 1 rol plakband per groep
Lesverloop
-
Stap 1: Voorbereiding
Print voor elke leerling een set werkkaarten. Print voor elke groep een exemplaar van de vormen.
Begrippen
Oppervlakte – de grootte van een vlak
Omtrek – de lengte van de rand van een meetkundige vorm
Totale oppervlakte – de oppervlakte van alle vlakken van een 3D-voorwerp
Volume – de hoeveelheid ruimte die een voorwerp inneemt
-
Stap 2: Introductie
Knip vooraf een cirkel, rechthoek, vierkant, driehoek, kubus en balk uit en leg de Ari-robot klaar.
Stel de klas bij elke vorm die je laat zien de volgende vraag: ‘Wat moeten we aan deze vorm meten om de oppervlakte en omtrek te berekenen?’
Vraag op basis van de antwoorden een leerling om te helpen. Laat de leerling aan één kant van de vorm een hand rechtop houden als stopteken. Plaats de Ari-robot aan de andere kant van de te meten afstand.
Open de Distance-app en meet de zijde die de klas heeft voorgesteld.
Laat na het verzamelen van alle benodigde maten zien hoe je bij 2D-vormen de oppervlakte en omtrek berekent en bij 3D-vormen de totale oppervlakte en het volume.
Laat zien hoe je de maten van de overige vormen meet en hun oppervlakte, omtrek, totale oppervlakte en volume berekent.
-
Activiteit 1
Stap 3: Activiteit 1 – 2D- en 3D-vormen uitknippen en meten
Verdeel de leerlingen in groepen van 3–4. Geef elke groep één Ari-robot en de beschikbare materialen om een cirkel, rechthoek, vierkant en driehoek uit de vormbladen te knippen. Verdeel de rollen binnen elke groep: vormen uitknippen, de hand als stopteken op de juiste plek houden, Ari op de juiste plek zetten en de meting aflezen.
Laat de leerlingen de Distance-app van Ari openen.
Laat de leerlingen de vier 2D-vormen en de twee 3D-vormen uitknippen. Ze zetten de 3D-vormen in elkaar door ze te vouwen en vast te plakken. De groepen meten voor elk van de zes vormen alle benodigde maten en noteren deze op de werkkaart.
-
Activiteit 2
Stap 4: Activiteit 2 – Oppervlakte, omtrek, totale oppervlakte en volume berekenen
Laat de groepen vóór activiteit 2 de formules doornemen voor de oppervlakte en omtrek van een cirkel, rechthoek, vierkant en driehoek, en voor de totale oppervlakte en het volume van een kubus en balk.
Elke groep gebruikt de gemeten waarden en de formules op de werkkaart om de oppervlakte en omtrek van de cirkel, het vierkant, de rechthoek en de driehoek te berekenen. De leerlingen noteren de uitkomsten op de werkkaart.
De leerlingen gebruiken de gemeten waarden en de vermelde formules ook om de totale oppervlakte en het volume van de kubus en de balk te berekenen. Ze noteren de uitkomsten op de werkkaart.
-
Stap 5: Afsluitkaart
Gebruik de volgende vragen om leerlingen te laten terugblikken en met elkaar in gesprek te laten gaan. Loop rond terwijl de leerlingen eerst hun antwoorden op de afsluitkaart schrijven en die daarna met een medeleerling bespreken:
- Welke vorm had de kleinste omtrek en welke de grootste?
- Welke informatie hebben we nodig om het volume van de ruimtelijke vormen met een vierkant of rechthoek als grondvlak te berekenen?
Voor de leerlingen
Meet en bereken vormen
Je meet vormen met Ari en gebruikt de maten om te rekenen. Zo ontdek je meer over oppervlakte, omtrek, totale oppervlakte en volume.
Je hebt nodig
- Ari
- Werkkaarten
- Pen of potlood
- Schaar
- Plakband
Zo ga je te werk
Stap 1: Knip de vormen uit
Werk in een groepje. Knip de cirkel, rechthoek, het vierkant, de driehoek, de kubus en de balk uit de werkkaarten.
Stap 2: Maak de 3D-vormen
Vouw de kubus en de balk. Plak ze vast.
Stap 3: Verdeel de taken
Spreek af wie de vormen knipt, wie de hand als stopteken houdt, wie Ari neerzet en wie de metingen afleest.
Stap 4: Meet de vormen
Open de Distance-app van Ari. Meet de benodigde maten van alle zes vormen. Houd je hand op de juiste plek als stopteken.
Stap 5: Schrijf de maten op
Noteer de gemeten maten op de werkkaart.
Stap 6: Bereken de uitkomsten
Gebruik de gemeten maten en de formules op de werkkaart. Bereken de oppervlakte en omtrek van de 2D-vormen. Bereken de totale oppervlakte en het volume van de kubus en de balk.
Stap 7: Beantwoord de laatste vragen
Schrijf op welke vorm de kleinste en welke de grootste omtrek had. Schrijf ook op welke extra maat je nodig hebt om van het vierkant en de rechthoek ruimtelijke vormen te maken en het volume te berekenen. Bespreek je antwoorden met een klasgenoot.
Werkkaarten
De werkkaarten zitten in de PDF van deze les. Print ze op 100% (werkelijke grootte), niet op “passend maken”: dan rijdt Ozobot precies over de lijnen.
-
Werkkaart 1
-
Knipkaart 1
-
Werkkaart 2
-
Werkkaart 3
-
Werkkaart 4
-
Werkkaart 5
-
Knipkaart 2
-
Werkkaart 6
-
Antwoordblad 1
-
Antwoordblad 2
Download de les met alle werkkaarten (PDF) (opent in een nieuw tabblad)
Video
SLO-leerdoelen
Met deze les werk je aan de volgende leerdoelen voor digitale geletterdheid (computational thinking) van SLO:
- 2.2 Genereren van een gegevensverzameling. Gegevens verzamelen
- 7.1 Uitvoeren van een taak door stap voor stap een reeks handelingen uit te voeren. Algoritmes en procedures




