Voor de docent
Leerdoelen
Na deze les kunnen de leerlingen:
- De leerling leert hoe je met de afstandssensor van Ari de x- en y-coördinaat van een voorwerp bepaalt.
- De leerling berekent de afstand tussen twee voorwerpen op basis van hun coördinaten.
Voorbereiding
Benodigdheden
- Kleine voorwerpen
- Pen of potlood
- Raster met vakjes van 2,5 cm
Materialen voor de docent
- Introductie 1
- Introductie 2
- Introductie 3
- Introductie 4
- Activiteit 2 – 1
- Activiteit 2 – 2
- Antwoordblad 1 t/m 3 – bij de werkkaarten van deze les
- Werkkaart 1 t/m 3 – bij de werkkaarten van deze les
Materialen voor de leerlingen
- 1 Ari per groep
- 2 kleine voorwerpen per leerling (gummen, potlood, LEGO, enzovoort)
- 1 raster met vakjes van 2,5 cm per groep
- 1 pen of potlood per leerling
- 1 werkkaart per leerling
Lesverloop
-
Stap 1: Voorbereiding
Print voor elke leerling één werkkaart en voor elke groep één raster met vakjes van 2,5 cm.
Begrippen
Cartesisch coördinatenstelsel – Een plat raster met een horizontale as (x-as) en een verticale as (y-as) waarmee je punten kunt bepalen en tekenen.
-
Stap 2: Introductie
Laat de klas een assenstelsel met twee punten zien. Vraag de leerlingen hoe ze Ari kunnen gebruiken om de x- en y-coördinaat van elk punt te bepalen.
Leerlingen merken misschien op dat de x- en y-coördinaat de afstand van het punt tot respectievelijk de y-as en de x-as aangeven. Hiervoor kun je de Distance-app van Ari goed gebruiken.
Doe voor hoe je met de Distance-app van Ari de x-coördinaat van een punt meet. Zet Ari op de y-as, gericht op het punt, en plaats een vlak oppervlak, zoals een schrift, op het punt. Noteer de x-coördinaat. Herhaal dit voor de y-coördinaat, maar zet Ari nu op de x-as.
Introduceer de afstandsformule en laat zien hoe je daarmee de afstand tussen twee punten berekent als de x- en y-coördinaten bekend zijn.
-
Verwerking
Stap 3: Activiteit 1 – De afstand tussen twee voorwerpen bepalen
Verdeel de leerlingen in groepen en geef elke groep een raster met vakjes van 2,5 cm. De leerlingen hebben twee kleine voorwerpen nodig die op het raster passen. Deze kunnen door de docent of de leerlingen worden meegebracht.
Laat elke groep twee kleine voorwerpen op willekeurige plekken op het raster met vakjes van 2,5 cm zetten, net zoals de punten bij de demonstratie waren geplaatst.
Laat de leerlingen met de Distance-app van Ari de x- en y-coördinaten van beide voorwerpen meten en op hun werkkaart noteren.
Zodra de leerlingen de coördinaten van beide voorwerpen hebben, berekenen ze met de afstandsformule de afstand tussen de voorwerpen. Ze noteren deze op hun werkkaart.
-
Verwerking
Stap 4: Activiteit 2 – De afstand controleren met Ari
Nu de leerlingen de afstand tussen de twee voorwerpen met de afstandsformule hebben berekend, controleren ze deze met de Distance-app van Ari.
Laat de leerlingen Ari op een vergelijkbare manier opstellen als bij het meten van de x- en y-coördinaten. Nu staat Ari op een van de voorwerpen en staat er een vlak oppervlak, zoals een schrift, op het andere voorwerp. Laat de leerlingen de gemeten afstand op hun werkkaart noteren.
De berekende en gemeten waarden zullen waarschijnlijk verschillen. Dat kan verschillende oorzaken hebben, zoals:
- Verschillen in de manier van meten: de ene keer tot de rand van een voorwerp meten en de andere keer tot het midden.
- De hoek van de sensor: meten onder een andere hoek dan 90°.
- Afrondingsfouten bij de berekende afstand.
- Verschillen in de plaatsing van Ari: bij de ene meting precies op de as en bij de andere net ernaast.
- Het oppervlak van de voorwerpen kan de meting van de sensor beïnvloeden.
Nu de leerlingen zowel een berekende als een gemeten afstand hebben, gebruiken ze de formule voor de procentuele fout om de procentuele fout tussen de twee waarden te berekenen.
Let op: de werkelijke waarde is in dit geval moeilijk vast te stellen. Leerlingen komen op twee verschillende procentuele fouten uit, afhankelijk van welke waarde ze als de werkelijke waarde gebruiken. Welke waarde ze ook kiezen, ze moeten uitleggen waarom ze die als werkelijke waarde gebruiken.
-
Afsluiting
Stap 5: Afsluitende opdracht
Laat de leerlingen de afsluitende opgaven in een groep of zelfstandig maken. Geef ruimte om de opgaven te bespreken en te overleggen wat de beste aanpak is om ze op te lossen.
Voor de leerlingen
Meet afstanden met Ari
Je gebruikt Ari om coördinaten en afstanden te meten. Daarna bereken je zelf de afstand en vergelijk je die met Ari’s meting.
Je hebt nodig
- Ari, één per groep
- Een raster met vakjes van 2,5 cm, één per groep
- Twee kleine voorwerpen die op het raster passen
- Een pen of potlood
- Een werkkaart
Zo ga je te werk
Stap 1: Zet je spullen klaar
Pak je werkkaart, een pen of potlood en twee kleine voorwerpen. Werk samen aan één raster met vakjes van 2,5 cm en één Ari.
Stap 2: Kies twee plekken
Zet de twee voorwerpen op verschillende plekken op het raster.
Stap 3: Meet de coördinaten
Gebruik de Distance-app van Ari om de x- en y-coördinaten van beide voorwerpen te meten. Noteer de coördinaten op je werkkaart.
Stap 4: Bereken de afstand
Gebruik de afstandsformule om de afstand tussen de voorwerpen te berekenen. Noteer je antwoord op je werkkaart.
Stap 5: Meet de afstand met Ari
Zet Ari bij één voorwerp en plaats een vlak oppervlak, zoals een schrift, bij het andere voorwerp. Meet de afstand met de Distance-app en noteer die op je werkkaart.
Stap 6: Bereken de procentuele fout
Gebruik de formule op je werkkaart om de procentuele fout te berekenen. Leg uit welke waarde je als de werkelijke waarde kiest en waarom.
Stap 7: Maak de afsluitende opgaven
Maak de afsluitende opgaven alleen of met je groep. Bespreek samen welke aanpak het beste werkt.
Werkkaarten
De werkkaarten zitten in de PDF van deze les. Print ze op 100% (werkelijke grootte), niet op “passend maken”: dan rijdt Ozobot precies over de lijnen.
Download de les met alle werkkaarten (PDF) (opent in een nieuw tabblad)
Video
SLO-leerdoelen
Met deze les werk je aan de volgende leerdoelen voor digitale geletterdheid (computational thinking) van SLO:
- 1.2 Terugblikken op de genomen beslissingen en de gevonden oplossingen. Probleem (her)formuleren
- 2.1 Verzamelen van bruikbare gegevens uit een gegevensverzameling. Gegevens verzamelen




