Ari’s landing op Mars

Lesverloop

1. 1

   Stap 1: Begrippen

   Kompas – een hulpmiddel dat op basis van het magnetisch veld van de aarde de windrichtingen aangeeft.

   Hoofdwindrichtingen – de vier belangrijkste richtingen op een kompas: noord, zuid, oost en west.

   Tussenwindrichtingen – de richtingen noordoost (NO), zuidoost (ZO), zuidwest (ZW) en noordwest (NW) liggen halverwege twee hoofdwindrichtingen.

2. 2

   Stap 2: App instellen

   App instellen: help de leerlingen Ari aan te zetten en door de appmappen te bladeren tot ze Toolkit vinden.

   Open de Compass-app in Toolkit. Laat de leerlingen de kaartmodus kiezen, waarmee ze het noorden op een kaart kunnen instellen.

3. 3

   Introductie

   Stap 3: Introductie – Hoofdwindrichtingen en tussenwindrichtingen

   Leg uit dat de leerlingen vandaag de hoofdwindrichtingen en tussenwindrichtingen op een kompas leren herkennen. Ze gebruiken die om routeaanwijzingen op een kaart te volgen en te geven. Ook gaan ze kritisch denken en ontwerpdenken gebruiken om een probleem op te lossen.

   1. Laat de leerlingen op hun werkkaart alvast de drie begrippen bekijken die ze vandaag leren: kompas, hoofdwindrichtingen en tussenwindrichtingen.
   2. Laat de leerlingen hun werkkaart erbij pakken en lees voor: ‘Op het kompas staan richtingen die je helpen de weg te vinden. Help Ari met inpakken voor het avontuur op Mars. Zoek voorwerpen die met dezelfde letter beginnen als elke hoofdwindrichting op Ari's kompas. Noem de envelop bij oost een omslag. Bij zuid horen de schroeven: dat is een uitzondering op de beginletter. Teken elk voorwerp in het bijbehorende vak.’ Verwijs naar het voorbeeld: noord – net.
   3. Maak als extra ondersteuning de opdracht bij noord samen. Zoek het voorwerp op de werkkaart dat met een ‘N’ begint en laat alle leerlingen een net tekenen in het vak boven noord.
   4. Laat de leerlingen de hoofdwindrichtingen aanwijzen op het kompas van hun Ari.
   5. Lees de volgende instructie op de werkkaart voor: ‘Tussen de vier hoofdwindrichtingen liggen preciezere richtingen: de tussenwindrichtingen. Die liggen precies halverwege twee hoofdwindrichtingen. Halverwege noord en oost ligt bijvoorbeeld noordoost (NO).’
   6. Bespreek als extra ondersteuning alle tussenwindrichtingen samen.
   7. Lees voor: ‘Help Ari nog meer voorwerpen te maken en in te pakken voor het avontuur. Maak nieuwe voorwerpen die voor de helft uit het ene en voor de helft uit het andere voorwerp van de hoofdwindrichtingen bestaan.’ Verwijs naar het voorbeeld bij zuidwest: een wiel met een schroef als as.
   8. Werk samen één voorbeeld uit. Voor noordoost combineer je het net met de omslag, een ander woord voor envelop. Moedig de leerlingen aan om creatieve nieuwe voorwerpen te maken met de helft van elk voorwerp.
4. 4

   Verwerking

   Stap 4: Activiteit 1 – Ari’s landing op Mars

   1. Laat de leerlingen de kaart op hun werkkaart bekijken en letten op de kenmerken ervan. Laat vier à vijf leerlingen vertellen wat hun opvalt aan de kaart.
   2. Doe voor hoe je met de cijfers en letters van het raster een plek bepaalt. De leerlingen gebruiken dit later in de les om locaties aan te geven.
   3. Laat de leerlingen de Compass-app op Ari erbij pakken voor de kaartopdracht.
   4. Laat ze de kaartmodus gebruiken die bij ‘App instellen’ is gekozen. Daarmee kunnen ze het noorden op een kaart instellen. Deze functie gebruiken ze in de rest van de les.
   5. Wijs de instructie aan en lees voor: ‘Ari is op Mars geland! Mars heeft geen wereldwijd magnetisch veld zoals de aarde. Daarom gebruikt Ari op deze kaart een handmatig ingestelde noordrichting. Zet Ari op de landingsplek en stel het noorden in. Op deze kaart is noord de bovenkant.’
   6. Laat de groepjes Ari op de landingsplek op de kaart zetten. Laat ze Ari zo draaien dat het noorden van Ari in dezelfde richting wijst als noord op de kompasroos rechtsonder op de kaart. Als dit klopt, tikken ze op Ari's scherm op ‘Set North’ (noorden instellen).
   7. Lees de volgende instructie voor: ‘In welke richting ligt elk herkenningspunt, gezien vanaf Ari's landingsplek?’
   8. Maak als extra ondersteuning het eerste voorbeeld samen.
   9. Geef de groepjes tijd om deze opdracht te maken.
   10. Vraag als uitbreiding: ‘Als jij Ari was en net op Mars was geland, welke plek zou je dan als eerste verkennen? Waarom?’ Laat de leerlingen hun ideeën met elkaar bespreken in hun groepje.
   11. Lees voor: ‘Ari gaat de omgeving verkennen. Gebruik de routeaanwijzingen om Ari tijdens het verkennen over Mars te verplaatsen. Teken een lijn die laat zien welke route Ari aflegt. Eén eenheid is één stap naar een aangrenzend rastervakje, ook schuin. Schuin ga je één rij én één kolom verder.’
   12. Laat de leerlingen tijdens het volgen van de routeaanwijzingen met Ari de vragen over het avontuur beantwoorden op hun werkkaart.
   13. Herhaal als extra ondersteuning hoe de leerlingen met de cijfers en letters in het kaartraster een plek kunnen bepalen.
5. 5

   Verwerking

   Stap 5: Activiteit 2 – Ari’s pechdag

   1. Laat de leerlingen hun werkkaart erbij pakken en lees de instructie bij activiteit 2 voor: ‘Ari zit vast in een krater! Gelukkig heeft Ari alle voorwerpen bij zich die zijn ingepakt tijdens het leren over de hoofdwindrichtingen en tussenwindrichtingen. Maak een tekening die laat zien hoe Ari volgens jou met deze voorwerpen uit de krater kan komen.’
   2. Bespreek welke voorwerpen Ari kan gebruiken: een net, een omslag, schroeven en een wiel. Ari heeft ook de zelfgemaakte voorwerpen: half net/half omslag, half omslag/half schroef, half schroef/half wiel en half wiel/half net.
   3. Laat de leerlingen in hun groepje een idee bedenken, een schets maken van hoe Ari uit de krater kan komen en hun idee op de werkkaart toelichten.
6. 6

   Evaluatie

   Stap 6: Evaluatie: afsluitopdracht

   1. Laat de leerlingen de afsluitopdracht in hun groepje maken met Ari.
   2. Laat ze hun routeaanwijzingen op dezelfde manier opschrijven als bij activiteit 1: met hoofdwindrichtingen, tussenwindrichtingen en het aantal eenheden dat Ari moet afleggen.
   3. Doe als extra ondersteuning één stap klassikaal voor.