Op reis met gegist bestek

Lesverloop

1. 1

   Stap 1: Begrippen

   Gegist bestek – een manier om de positie van een schip te schatten op basis van de vorige positie en de afgelegde afstand

   Vector – een grootheid, zoals snelheid, met een grootte en een richting, weergegeven als een pijl

   Snelheid – de afgelegde afstand gedeeld door de reistijd

2. 2

   Stap 2: Introductie

   Begin het klassengesprek met de vraag: ‘Wanneer kan het nodig zijn om te berekenen welke afstand je hebt afgelegd?’

   Leerlingen kunnen voorbeelden bespreken van hardlopen, autorijden of wandelen waarbij ze willen weten hoe ver ze zijn gekomen.

   Herhaal de formule voor afstand en de variabelen in deze formule, of introduceer ze. De variabelen zijn snelheid en tijd. De formule is: ‘afstand = snelheid × tijd’.

   1. Laat leerlingen in tweetallen de afstand tussen twee voorwerpen in het lokaal meten met een meetlint, hun voeten of een ander meetmiddel. Laat ze daarna met een stopwatch bij elkaar de tijd meten die ze nodig hebben om deze afstand af te leggen.
   2. Doe klassikaal voor hoe je de gemeten afstand en tijd invult in de afstandsformule om de snelheid te berekenen.
      Gebruik hiervoor de meetgegevens van één groepje.
   3. Geef de tweetallen tijd om met hun eigen meetgegevens te berekenen met welke snelheid ze de afstand hebben afgelegd.
3. 3

   Stap 3: De app instellen

   Help leerlingen om Ari aan te zetten en door de appmappen te bladeren tot ze Toolkit vinden. Open daarin de Compass-app. Wanneer het scherm voor de kompasmodus verschijnt, kiezen leerlingen On a Map.

4. 4

   Stap 4: Activiteit 1 – Een zeereis tekenen met vectoren

   Verdeel de leerlingen in tweetallen en geef elk tweetal één Ari-robot.

   1. In deel 1 maken leerlingen een vectortekening met de Compass-app van Ari. Ze volgen daarbij de gegeven instructies voor de richting.
   2. Leerlingen beginnen bij de X op de kaart. Ze tekenen afzonderlijke vectoren voor de trajecten van elk 691 km die hun schip moet afleggen om land te bereiken.
      Zodra ze land bereiken, tekenen ze een ! om hun bestemming aan te geven.

   In deel 2 krijgen leerlingen opnieuw de afstand van 691 km, weergegeven door drie getekende diagonale lijnen. Ook krijgen ze de tijd die nodig is om deze afstand af te leggen: 12 uur.

   Met deze gegevens berekenen leerlingen met welke snelheid hun schip de gegeven afstand in 12 uur aflegt.

   1. Met het totale aantal trajecten uit deel 1, de afstandsformule en de berekende gegevens uit deel 2 berekenen leerlingen de totale afstand en de totale reistijd van hun reis.
      Ze tellen dus alle trajecten van 691 km bij elkaar op en vermenigvuldigen 12 uur met het aantal vectoren dat ze in deel 1 hebben getekend.
5. 5

   Stap 5: Activiteit 2 – Een zeereis met stromingen tekenen met vectoren

   In deel 1 maken leerlingen een vectortekening met de Compass-app van Ari. Ze volgen daarbij de gegeven instructies voor de richting. Tijdens deze nieuwe reis zorgen zeestromingen en wind voor veranderingen in de richting en lengte van de trajecten.

   Leerlingen moeten verschillende soorten vectoren tekenen om deze tweede reis nauwkeurig weer te geven.

   1. Leerlingen beginnen bij de X op de kaart en tekenen vectoren recht naar het oosten. Elk vakje op het raster staat voor 15 uur reistijd.

   Leerlingen tekenen vectoren recht naar het oosten totdat bijvoorbeeld een zeestroming hun richting verandert. Een vector mag meerdere vakjes beslaan. In dit rekenmodel telt elk doorlopen vakje, ook diagonaal, als 9,3 km en 15 uur. Met de Compass-app van Ari bepalen ze in welke richting hun schip door die verandering moet varen. Ze tekenen een vector die deze verandering weergeeft.

   Zodra leerlingen land bereiken, tekenen ze een ! om hun bestemming aan te geven.

   1. In deel 2 krijgen leerlingen de gegevens voor snelheid en tijd: 9,3 km per 15 uur reistijd.

   Met deze gegevens berekenen leerlingen de afgelegde afstand voor elk traject van 15 uur.

   1. Met het totale aantal trajecten uit deel 1, de afstandsformule en de berekende gegevens uit deel 2 berekenen leerlingen de totale afstand en de totale reistijd van hun reis.
      Ze tellen alle doorlopen vakjes uit deel 1, niet de vectoren. De totale afstand is dit aantal maal 9,3 km; de totale reistijd is dit aantal maal 15 uur.
6. 6

   Stap 6: Evaluatie: afsluitkaart

   (De vragen van de afsluitkaart staan op de laatste pagina van de werkkaart.)

   Gebruik de volgende vragen om leerlingen te laten reflecteren en met elkaar in gesprek te laten gaan. Loop rond terwijl leerlingen eerst hun antwoorden op de afsluitkaart schrijven en die daarna met een medeleerling bespreken:

   1. Welke andere factoren kunnen volgens jou de navigatie van een schip beïnvloeden, naast de omgevingsfactoren uit activiteit 2?
   2. Welke andere hulpmiddelen en apparatuur kun je gebruiken om vergelijkbare berekeningen met gegist bestek uit te voeren als in activiteit 1 en activiteit 2?