Veranderende schaduwen

Lesverloop

1. 1

   Stap 1: Voorbereiding

   Elk groepje heeft een zaklamp nodig die sterk genoeg is om een schaduw te maken, een waterfles en één ander voorwerp uit het klaslokaal, zoals een boek, pennenbakje of een koker van papier.

   Woordenschat

   Schaduw – een donkere plek die ontstaat doordat iets het licht tegenhoudt.

2. 2

   Stap 2: Introductie

   Vraag een vrijwilliger uit de klas om naar voren te komen. Houd een zaklamp klaar en doe, als dat mogelijk is, het licht uit. Vraag de klas hoe je de schaduw van de vrijwilliger kunt maken. Schijn met de zaklamp op de leerling, maar niet in het gezicht, zodat er een schaduw op de grond ontstaat. Beweeg de zaklamp van de 9-uurstand naar de 12-uurstand en vraag de leerlingen te kijken hoe de schaduw van de leerling verandert.

3. 3

   Activiteit

   Stap 3: Activiteit 1 – De schaduw van een waterfles

   Verdeel de leerlingen in groepjes van 3–4 en geef elk groepje één Ari-robot, één zaklamp en één waterfles.

   Laat de leerlingen Ari aanzetten en de Distance-app openen.

   Herinner de leerlingen aan de looptijdsensor die samenwerkt met de Distance-app.

   Laat de leerlingen de waterfles op een tafel zetten met Ari ernaast. Eén leerling houdt de zaklamp in de aangegeven stand. Eén leerling plaatst een hand waar de schaduw eindigt. Tot slot leest één leerling de afstandsmeting van Ari af en noteert deze op de werkkaart.

   Doe de drie standen van de zaklamp voor: de 9-uurstand, de 10-uurstand en de 11-uurstand. De leerlingen gebruiken deze standen om schaduwen te maken. Leg uit dat de zaklamp op de dop van de waterfles gericht is en in elke stand op die dop gericht moet blijven.

   Doe het licht uit.

   Laat de leerlingen beginnen met de zaklamp in de 9-uurstand, gericht op de dop van de waterfles. Zorg dat ze hun hand precies aan het einde van de schaduw plaatsen en de afstand op Ari nauwkeurig aflezen. Let op: in de 9-uurstand kan de schaduw te lang zijn om te meten. Leerlingen kunnen dan hun waarnemingen noteren of een andere klokstand kiezen.

   Laat de leerlingen vervolgens de zaklamp in de 10-uurstand en de 11-uurstand houden. Ze volgen daarbij dezelfde werkwijze als bij de 9-uurstand.

4. 4

   Activiteit

   Stap 4: Activiteit 2

   Geef elk groepje een nieuw voorwerp uit het klaslokaal. Laat ze dit op de plek van de waterfles op tafel zetten, met Ari ernaast.

   Kies een voorwerp dat in grootte of vorm verschilt van de waterfles, zodat de leerlingen verschillen tussen de twee activiteiten kunnen zien.

   Bij het nieuwe voorwerp kiest elke leerling een van de beschikbare rollen: de meting van Ari aflezen, de zaklamp vasthouden, een hand aan het einde van de schaduw plaatsen of de meting van Ari noteren.

   Laat de leerlingen de zaklamp achtereenvolgens in de 9-uurstand, de 10-uurstand en de 11-uurstand houden. Bij elke klokstand meten ze de lengte van de schaduw van het voorwerp.

5. 5

   Stap 5: Afsluitkaartje

   Gebruik de volgende vragen om leerlingen te laten nadenken en met elkaar in gesprek te gaan. Loop door de klas terwijl ze eerst hun antwoorden op het afsluitkaartje schrijven en die daarna met een klasgenoot bespreken:

   Hoe veranderde de lengte van de schaduw toen je de zaklamp naar verschillende klokstanden verplaatste?

   Op welk moment van de dag zou de schaduw van een voorwerp het langst zijn?